İngiltere'de bulunan firmaya pazar ve müşteri araştırması ile ilgili yapılan ödemelerin vergilendirilmesi

İngiltere'de bulunan firmaya pazar ve müşteri

araştırması ile ilgili yapılan ödemelerin vergilendirilmesi

Kanun Numarası

5520

Kanun

KURUMLAR VERGİSİ KANUNU

Özelge No

17192610-125 [KV-24-25]-411751

Özelge Tarihi

18.12.2025

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

Bursa Defterdarlığı

Gelir Kanunları Grup Müdürlüğü

Sayı :E-17192610-125[KV-24-25]-

İngiltere'de bulunan firmaya pazar ve müşteri araştırması ile ilgili Konu:

yapılan ödemelerin vergilendirilmesi

18.12.2025

a)

ilgi: b)

İlgili kayıtlı özelge talep formunuzun incelenmesinden, İngiltere mukimi ...Ltd. firması

ile pazar araştırması, danışmanlık hizmetleri ve bunlarla sınırlı olmak kaydıyla pazar

analizi, rekabet analizi ve tekstil endüstrisindeki Şirketinizin işine yönelik stratejik

önerileri kapsayan danışmanlık ve pazar araştırması anlaşması imzaladığınız, 2023

yılı Temmuz ayı içerisinde müşteri pazar araştırması danışmanlık ücreti bedeli

olarak ... GBP ödediğiniz, ödenen paranın tamamen pazar ve müşteri araştırması ile

ilgili olduğu belirtilerek, pazar ve müşteri araştırması için ödediğiniz tutardan

stopaj yapmanız gerekip gerekmediği, yapılacaksa nasıl ve hangi oranda yapılması

gerektiği hususunda görüş talep edildiği anlaşılmıştır.

KURUMLAR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN:

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 3 üncü maddesinin ikinci fıkrasında,

Kanunun 1 inci maddesinde sayılı kurumlardan kanunî ve iş merkezlerinin her ikisi de

Türkiye'de bulunmayanların sadece Türkiye'de elde ettikleri kazançları üzerinden

vergilendirileceği hükme bağlanmış ve üçüncü fıkrasında da dar mükellefiyette

kurum kazancını oluşturan kazanç ve iratlar bentler halinde sayılmıştır.

Anılan Kanunun 30 uncu maddesinin birinci fıkrasında, dar mükellefiyete tabi

kurumların maddede bentler halinde sayılan kazanç ve iratları üzerinden, bu kazanç

ve iratları avanslar da dahil olmak üzere nakden veya hesaben ödeyen veya

tahakkuk ettirenler tarafından kurumlar vergisi kesintisi yapılacağı, aynı fıkranın (b)

bendinde serbest meslek kazançlarından, maddenin ikinci fıkrasında ise ticari veya

zirai kazanca dahil olup olmadığına bakılmaksızın telif, imtiyaz, ihtira, işletme, ticaret

unvani, marka ve benzeri gayrimaddi hakların satışı, devir ve temliki karşılığında

nakden veya hesaben ödenen veya tahakkuk ettirilen bedeller üzerinden vergi

kesintisi yapılacağı hükme bağlanmıştır. Vergi kesintisi oranları 2009/14593 sayılı

Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca 3/2/2009 tarihinden itibaren, petrol arama

faaliyetleri dolayısıyla sağlanacak kazançlarda %5, diğer serbest meslek kazançları

ve gayrimaddî hak bedeli ödemelerinde ise %20 olarak belirlenmiştir.

Mezkur Kanunun 31 inci maddesinde ise Kanunun 30 uncu maddesi gereğince vergi

kesintisi yapmak zorunda olanların, bu vergileri ödeme veya tahakkukun yapıldığı

itibarıvla baălı oldukları verai dairesir htasar be ile bi

zorunda oldukları hüküm altına alınmıştır.

Buna göre, İngiltere mukimi firmadan alınan pazar araştırması ve danışmanlık

hizmeti karşılığında yapılan serbest meslek kazancı niteliğindeki ödemelerden,

Kurumlar Vergisi Kanununun 30 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi

çerçevesinde %20 oranında kurumlar vergisi kesintisi yapılması ve muhtasar

beyannameyle beyan edilmesi gerekmektedir.

Diğer taraftan, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Birleşik Krallık arasında yürürlükte

olan çifte vergilendirmeyi önleme anlaşması bulunduğundan öncelikle söz konusu

anlaşma hükümlerinin dikkate alınması gerektiği tabiidir.

ÇİFTE VERGİLENDİRMEYİ ÖNLEME ANLAŞMASI YÖNÜNDEN:

1 Ocak 1989 tarihinden itibaren uygulanmakta olan "Türkiye Cumhuriyeti ile Büyük

Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı Arasında Gelir ve Sermaye Değer Artış

Kazançları Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme ve Vergi

Kaçakçılığına Engel Olma Anlaşması"nın (ÇVÖA) 14 üncü maddesinin 2 nci

fıkrasında;

"2. Bir Akit Devlet teşebbüsünün serbest meslek faaliyetleri veya benzer nitelikteki

diğer faaliyetler dolayısıyla elde ettiği gelir, yalnız ilk bahsedilen Devlette

vergilendirilebilecektir. Bununla beraber, eğer bu faaliyetler diğer Devlette icra

edilirse ve eğer:

(a) Teşebbüs, bu faaliyetleri icra etmek üzere bu diğer Devlette bir iş yerine sahip

olursa veya

(b) Faaliyetlerin icra edildiği süre veya süreler, herhangi bir kesintisiz 12 aylık

dönemde toplam 183 günü aşarsa,

söz konusu gelir, aynı zamanda bu diğer Akit Devlette de vergilendirilebilir.

Böyle bir durumda olayına göre, ya yalnızca söz konusu iş yerine atfedilebilen gelir,

ya da yalnızca bu diğer Devlette icra edilen faaliyetlere atfedilebilen gelir, bu diğer

Devlette vergilendirilebilir. Her iki durumda da bu teşebbüs, söz konusu gelir

dolayısıyla bu diğer Akit Devlette bu Anlaşmanın 7 nci maddesi hükümlerine göre

vergilendirilmeyi, yani söz konusu gelir bu diğer Devlette bulunan işyerine

atfedilebilirmiş gibi vergilendirilmeyi tercih edebilir. Bu tercih bu diğer Devletin söz

konusu gelir üzerinden tevkifat suretiyle vergi alma hakkını etkilemeyecektir."

hükmü yer almaktadır.

"İşyeri" tanımı ise, madde metnine ekte yer verilen Anlaşmanın "İşyeri" başlıklı 5 inci

maddesinde yapılmış olup, hangi hallerde diğer devlette bir işyeri oluşacağı ve

oluşmayacağı açıkça belirtilmiştir.

Ingiltere mukimi firmadan alinan muşteri pazar araştirmasi vé danışmahlik

hizmetleri serbest meslek kazancı niteliğinde olduğundan, alınan hizmetlerin

Anlaşmanın 14 üncü maddesi çerçevesinde değerlendirilmesi gerekmektedir.

Buna göre, ingiltere mukimi firmanın söz konusu hizmetleri Türkiye'de bir işyerine

sahip olmadan icra etmesi ve bu hizmetin Türkiye'de icra edildiği sürelerin herhangi

bir kesintisiz 12 aylık dönemde toplam 183 günü aşmadığı durumlarda, İngiltere'de

mukim firmanın elde ettiği geliri Türkiye'nin vergileme hakkı bulunmamaktadır. Söz

konusu hizmetin yukarıda yer alan şartlardan birini sağlayacak şekilde Türkiye'de

icra edilmesi durumunda ise Türkiye'de bulunan işyerine atfedilebilen gelir ya da

Türkiye'de bulunulan sürede icra edilen faaliyetlere atfedilebilen gelir ile sınırlı olmak

kaydıyla Türkiye'nin de bu gelirleri iç mevzuat hükümlerine göre vergilendirme hakkı

bulunmaktadır.

Öte yandan, ülkemizin akdetmiş olduğu ÇVÖA'lar kapsamında, anlaşmaya taraf

diğer ülkenin mukimi gerçek veya tüzel kişilerin icra ettikleri serbest meslek

faaliyetleri nedeniyle elde ettikleri gelirlerin vergilendirilmesine ilişkin ayrıntılı

açıklamalara 26 Eylül 2017 tarihli ve 30192 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 4 Seri

No'lu Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları Genel Tebliği'nde yer verilmiştir.

Anlaşmanın her iki devlete vergilendirme hakkı verdiği durumda ortaya çıkabilecek

çifte vergilendirme, Anlaşmanın "Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi" başlıklı 23 üncü

maddesi çerçevesinde önlenecektir.

Anlaşma hükümlerinin iç mevzuata göre değişiklik getirdiği durumlarda, anlaşma

hükümlerinden yararlanabilmek için söz konusu ingiltere firmasının İngiltere'de tam

mükellef olduğunun ve tüm dünya kazançları üzerinden bu ülkede

vergilendirildiğinin İngiliz yetkili makamlarından alınacak bir belge ile kanıtlanması

ve bu belgenin aslı ile birlikte Türkçe tercümesinin Noterce veya İngiltere'deki Türk

Konsolosluklarınca tasdik edilen birer örneğinin vergi sorumlularına veya ilgili vergi

dairesine ibraz edilmesi gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.